CAO ATISO TRỊ GAN NHIỄM MỠ & Những điều cần biết

  1. Gan nhiễm mỡ là gì?

Gan nhiễm mỡ (thái hóa mỡ gan) là tình trạng hàm lượng chất béo trong gan cao hơn bình thường (vượt quá 5% trọng lượng gan). Gan nhiễm mỡ ở mức độ nhẹ khi lượng mỡ trong gan chiếm từ 5-10%, mức độ trung bình là từ 10-25% và nếu vượt quá 30% là mức độ nặng.

Gan nhiễm mỡ đang là căn bệnh phổ biến, xảy ra với 10 - 25% dân số thế giới và đang có xu hướng ngày càng gia tăng. Nó trở nên nguy hiểm và có hại cho sức khoẻ con người vì ít nhất 25% bệnh nhân bị gan nhiễm mỡ có thể bị xơ gan hoặc các bệnh về gan, thậm chí dẫn đến tử vong.. Gan nhiễm mỡ chuyển biến âm thầm, ở giai đoạn đầu ít có triệu chứng điển hình, vì vậy khi phát hiện thì bệnh đã nặng, gan đã bị hư hại nhiều.

  1. Nguyên nhân mắc bệnh gan nhiễm mỡ

Gan nhiễm mỡ phổ biến ở những người lười vận động, ăn uống không hợp lý. Một số nguyên nhân chính gây ra gan nhiễm mỡ như:

  • Những người thường xuyên uống rượu: khi đưa bia rượu có nồng độ cồn cao vào cơ thể thì 90% được tiến hành phân giải trao đổi chuyển hóa trong gan. Gan nhiễm mỡ phát triển khi cơ thể tạo ra quá nhiều chất béo hoặc không kịp chuyển hóa chất béo. Uống rượu bia thường xuyên trong một thơi gian dài sẽ làm suy giảm khả năng chuyển hóa chất béo của gan. Do đó, dễ dẫn đến gan nhiễm mỡ do chất cồn.
  • Những người thừa cân hoặc béo phì (viêm gan nhiễm mỡ): mọi người chỉ quan tâm đến việc làm thế nào để giảm mỡ cho mặt gọn, eo nhỏ, đùi thon… Mà quên mất những khối mỡ âm thầm trong các cơ quan nội tạng. Theo Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa bệnh Hoa Kỳ (CDC), 69% người trưởng thành ở Mỹ đang gặp vấn đề thừa cân, 33% trong số đó bị béo phì. Đây chính là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến bệnh gan nhiễm mỡ
  • Những người mắc bệnh tiểu đườngTheo CDC, 29 triệu người ở Hoa Kỳ đang mắc bệnh tiểu đường, 25% trong số đó gặp vấn đề gan nhiễm mỡ. Nguyên nhân là do glucose và acid béo không được sử dụng tốt, chuyển hóa thành chất béo trong gan.
  • Những người có cholesterol cao:Cholesterol cao được biết đến là nguyên nhân làm tăng nguy cơ bệnh tim và bệnh gan nhiễm mỡ.
  • Những người thiếu hụt dinh dưỡng protein - năng lượng: Dinh dưỡng kém dẫn đến thiếu hụt protein trong cơ thể, không thể tạo ra apolipoprotein đầy đủ, lipid không thể chuyển thành lipoprotein (cholesterol tốt - HDL) sẽ cản trở quá trình vận chuyển triglyceride của gan. Mô mỡ thừa tích tụ trong tế bào gan, gây nên gan nhiễm mỡ.
  • Những người thường xuyên thức đêm:Gan hoạt động mạnh nhất là từ 23h đêm – 3h sáng. Nếu thường xuyên thức đêm, gan không được nghỉ ngơi đầy đủ, chắc chắn phải chịu thêm gánh nặng .
  • Người dùng thuốc lâu dài: Thuốc corticoid, thuốc chống lao, thuốc giảm cân đều là các loại thuốc nhiều nguy cơ dẫn đến gan nhiễm mỡ, tốt nhất ít dùng hoặc không nên dùng chúng.
  • Những người ít kiểm tra sức khỏe:Hầu hết người mắc bệnh gan nhiễm mỡ thời kì đầu đều không có triệu chứng gì hoặc triệu chứng mờ nhạt nên nhiều người thường bỏ qua và chỉ được phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe định kì.
  1. Triệu chứng của gan nhiễm mỡ

Ngoài những nhóm người nguy cơ mắc bệnh cao như ở trên, người bình thường nếu xuất hiện những triệu chứng sau, cũng cần kịp thời đến bệnh viện kiểm tra:

  • Chán ăn, mất cảm giác ngon miệng trong thời gian dài, buồn nôn và đầy bụng (triệu chứng này cần làm các xét nghiệm gan nhiễm mỡ)
  • Buồn nôn, nôn, mệt mỏi, đau hạ sườn bên phải, đầy hơi trướng bụng
  • Mệt mỏi khó chịu, dễ mệt, xuất hiện màu vàng nhẹ trên da
  • Người bị gan nhiễm mỡ cổ thường to, thô hơn cổ người bình thường.
  • Xuất hiện nốt nhện hay còn gọi là u mạch máu (xuất hiện u mạch nổi dưới da từ nhánh mạch nhỏ, rồi lan tỏa ra xung quanh).
  • Thiếu hụt vitamin: Biểu hiện như viêm lưỡi, viêm nhiệt miệng, da có vết bầm tím, thậm chí có thể xuất huyết đường tiêu hóa, chảy máu chân răng, chảy máu cam.
  • Rối loạn nội tiết: Biểu hiện teo tinh hòa, rối loạn chức năng cương dương ở nam giới. Rong kinh hay mất kinh ở phụ nữ.
  1. Những điều nên và không nên đối với những người mắc bệnh gan nhiễm mỡ

Bệnh không có triệu chứng rõ ràng. Bệnh nhân cần thay đổi chế độ ăn và luyện tập, đồng thời sử dụng thuốc bác sĩ kê đơn để điều trị gan nhiễm mỡ. Dưới đây là những điều nên và không nên dành cho người mắc bệnh này:

 

 

NÊN

KHÔNG NÊN

THỰC PHẨM

Ngô

Đây là một trong những biện pháp tốt nhất để điều trị bệnh gan một cách tự nhiên. Ngô có chứa các axit béo chưa bão hòa có khả năng thúc đẩy quá trình chuyển hóa chất béo và cholesterol trong cơ thể. Do đó, đây một phương thuốc tự nhiên hiệu quả để điều trị gan nhiễm mỡ.

Rau tươi

Đối với những người bị gan nhiễm mỡ, ăn rau sống thường xuyên sẽ giúp bổ sung vitamin và khoáng chất có hiệu quả cho chức năng của gan. Do đó, người bệnh được khuyến cáo ăn nhiều salad và các loại rau khác nhau. Đây là một trong những biện pháp khắc phục hàng đầu cho bệnh gan nhiễm mỡ.

Hành

Hành chứa một số chất dinh dưỡng giúp làm giảm chất béo trong gan và máu. Những chất dinh dưỡng này cũng giúp ngăn ngừa sự hình thành mảng bám có thể dẫn đến các chứng bệnh như xơ vữa động mạch. Do đó, những người bị các bệnh tim mạch cũng nên tăng lượng hành trong chế độ ăn hàng ngày.

Tỏi

Tỏi có khả năng làm giảm cholesterol xấu bên trong cơ thể người. Tỏi có chứa allicin là hợp chất giúp giảm cholesterol và chất béo trong gan. Nó cũng giúp làm giảm lượng mỡ trong máu. Đây là một trong những biện pháp khắc phục tại nhà tốt nhất.

Nấm Shiitake

Nấm này chứa các chất giúp làm giảm cholesterol trong máu và tế bào gan. Bạn có thể dùng nấm shiitake trong thực phẩm hoặc nấu súp

Rượu

Rượu làm suy giảm khả năng chuyển hóa chất béo của gan, làm trầm trọng thêm bệnh gan nhiễm mỡ.

Đường

Đường không chỉ có hại cho gan, tiêu thụ quá nhiều thực phẩm này làm tăng nguy cơ mắc bệnh béo phì và tiểu đường, 2 trong số nguyên nhân lớn nhất gây ra bệnh gan nhiễm mỡ.

Đường góp mặt nhiều nhất trong các loại thực phẩm: bánh quy, ngũ cốc, bánh ngọt, nước trái cây, soda, nước sốt và đồ ăn nhẹ,…

Thực phẩm có hàm lượng fructose cao

Fructose là 1 loại đường tự nhiên có trong tất cả các trái cây vị ngọt. Tuy nhiên, các loại đồ uống đóng chai hiện nay đều sử dụng fructose nhân tạo khiến người tiêu thụ tiếp nhận 1 lượng gấp từ 10-30 lần so với trái cây tự nhiên.

Bên cạnh đó, nước ép trái cây chứa nhiều fructose và ít chất xơ hơn, vì vậy tuy vẫn tốt cho sức khỏe nhưng bệnh nhân gan nhiễm mỡ nên hạn chế sử dụng. Thay vào đó nên bổ sung các loại thực phẩm có múi như trái cây mọng (cam, quýt, bưởi,…), chuối, kiwi,… hạn chế dưa hấu, táo, xoài, lê,…

Chất béo bão hòa

Nguyên nhân tạo ra chứng viêm trong các mạch máu và tăng hàm lượng cholesterol xấu, chất béo nhân tạo thường được tìm thấy trong thực phẩm chế biến dưới dạng các loại dầu được hydro hóa một phần.

Ăn quá nhiều thực phẩm chứa chất béo bão hòa sẽ làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, béo phì, axit béo cao trong máu,…

Thực phẩm có carbohydrate ít chất xơ

Đây là nhóm thực phẩm được mệnh danh là kẻ thù đối với bệnh nhân mắc bệnh tiểu đường, béo phì, bệnh tim và gan nhiễm mỡ.

Bao gồm: gạo trắng, bánh mỳ, mỳ ống, ngô, bánh ngọt… Hơn nữa, những thực phẩm này đã trải qua quá trình chế biến quá mức khiến loại bỏ phần lớn các chất dinh dưỡng có lợi cho sức khỏe.

Thịt đỏ

Mặc dù chất đạm tốt cho việc bảo vệ gan, tuy nhiên, thịt đỏ lại làm tăng nguy cơ mắc bệnh gan và ung thư gan. Đặc biệt là các thực phẩm từ thịt đã qua chế biến như xúc xích, thịt hun khói, thịt ướp muối,…

CÁCH ĐIỀU TRỊ

- Áp dụng chế độ ăn uống hợp lý và chế độ luyện tập để giảm cân

- Dừng việc sử dụng rượu, bia quá nhiều

- Ngưng sử dụng thuốc có khả năng gây độc cho gan và thay thế những thuốc an toàn theo sự hướng dẫn của bác sĩ

- Khống chế lượng đường trong máu luôn ở mức bình thường

- Kiểm soát các tình trạng viêm và những diễn biến bất lợi dẫn đến xơ gan

- Không nên chủ quan khi gan nhiễm mỡ ở mức độ nhẹ cũng có thể gây nguy hiểm

- Không nên chỉ ăn đồ chay và hoa quả nhằm để giảm cân

- Không nên nhịn ăn vì những suy nghĩ sai lệch: "liệu pháp nhịn ăn" có thể chữa được gan nhiễm mỡ. Thực ra, tiết chế ăn uống quá độ lại vận động quá mức, càng dễ phát sinh gan nhiễm mỡ, làm bệnh tình nặng hơn.

 

Đừng chủ quan với gan nhiễm mỡ vì:

  • Diễn biến âm thầm, không có bất kỳ triệu chứng nào rõ rệt.
  • Gây suy giảm hệ miễn và chức năng giải độc
  • Suy giảm chức năng gan
  • Ảnh hưởng đến tiêu hóa, dẫn đến tiêu hóa kém, chán ăn, chướng bụng, buồn nôn, trao đổi chất béo gặp trở ngại.
  • Ảnh hưởng đến thị lực
  • Gan nhiễm mỡ gây xơ gan và ung thư gan
  • Có nguy cơ mắc một số bệnh lý khác: Gan nhiễm mỡ còn là gia tăng mối nguy dẫn đến nhiều bệnh khác như: Tiểu đường, xơ vữa động mạch, huyết áp cao, viêm túi mật
  • Tóm lại, gan nhiễm mỡ là một loại bệnh phổ biến nhưng không có những dấu hiệu nhận biết nào rõ rệt.Vì vậy, mỗi người cần có một chế độ ăn uống và vận động một cách hợp lý, tránh những điều đã nêu trên. Bên cạnh đó, thường xuyên kiểm tra sức khỏe định kì để phát hiện và chữa trị kịp thời nếu phát hiện ra bệnh.

Bài viết cùng danh mục: